خراسان/  آن‌طور که مسئولان مدعی هستند نه کمبود تولید است نه کمبود کشتار، پس چرا مرغ در بازار مشهد کم  و صف مرغ دوباره تشکیل شده؟ آیا کاسبان این التهاب تنها دلالان هستند که مرغ را از استان خارج می‌کنند یا مدیران نمی‌توانند بر بازار نظارت و آن را تنظیم کنند؟ به گزارش خراسان رضوی، گویی برخی در کشور علاقه‌ای به آرامش در بازار ندارند و کاسبی آن‌ها در التهاب بازار است. یک سال گذشته بازار مرغ کشور و به ‌تبع آن مشهد نوسانات بسیاری را به خود دیده، صف‌های طولانی، سهمیه‌بندی مرغ، نرخ‌های چندگانه، دلال‌بازی‌ها و قیمت‌های نجومی و… دولت چندین بار قیمت این محصول را افزایش داد و در نهایت قیمت نهایی مرغ را در ابتدای  امسال به کیلویی حدود ۲۵ هزار تومان یعنی دو برابر قیمت سال گذشته رساند. دو ماه گذشته بازار مرغ کشور به آرامش نسبی رسیده بود که هفته گذشته مجدد در شهر تهران خبر کمبود مرغ در بازار پیچید و به ‌تبع آن همان دو سه روز گذشته بازار مرغ مشهد هم دچار التهاب شد، این که این التهاب واقعی است یا خیر را در ادامه به آن خواهیم پرداخت اما ابتدا باید دید آیا واقعاً در بازار مشهد کمبود مرغ وجود دارد؟

کمبود عرضه مرغ در بازار و دوباره صف!
به‌عنوان مشتری به بازار دستغیب می‌رویم، تا چند کیلو مرغ خریداری کنیم، ساعت ۱۱ صبح است ولی بیشتر فروشگاه‌ها مرغ ندارند، برخی دلیل آن را  نبود عرضه مرغ می‌دانند و برخی می‌گویند میزان توزیع بسیار کم است. یکی از فروشندگان می‌گوید:« مرغ دولتی(کیلویی ۲۴۹۰۰تومان) بسیار کم توزیع ‌شده است، در نهایت چند سبد مرغ به هر فروشگاه می‌دهند که خیلی زود تمام می‌شود. فروشگاهی که مرغ در یخچال نداشته باشد معمولاً مشتری هم ندارد به خاطر همین چاره‌ای نداریم جز این که مرغ را کیلویی ۲۷ هزار تومان از بازار «سپاد» خریداری و کیلویی ۲۸ هزار تومان به مردم عرضه کنیم که یخچال خالی نباشد.» این فروشنده  خاطر نشان می کند:« مردم حق دارند اعتراض کنند اما مقصر ما نیستیم، خود مسئولان می‌دانند چه کسانی مرغ را گران به بازار می‌دهند ولی به‌جای این که با آن‌ها برخورد کنند برای بنده مغازه‌دار جریمه صادر می‌کنند. چرا سهمیه پروتئینی‌ها یکسان نیست؟ چرا یک فروشگاه مانند … باید این‌همه مرغ ۲۴۹۰۰ تومانی داشته باشد و بقیه مغازه‌ها بدون مرغ باشند؟»ادعای این فروشنده کاملاً درست است زیرا از میان چندین فروشگاه پروتئینی تنها  فروشگاه … مرغ ۲۴۹۰۰ تومانی دارد و مردم برای خرید جلوی آن صف بسته‌اند.به بازار استقلال که مرکز بازار گوشت مرغ مشهد است می‌رویم. یخچال  بیشتر مغازه‌ها خالی از مرغ است، برخی مرغ‌ها را به‌صورت قطعه‌بندی شده؛ ران ۳۲ هزار تومانی و سینه مرغ ۴۹ هزارتومانی می‌فروشند و برخی مغازه‌ها هم تنها مرغ‌های بدون آنتی بیوتیک و «رضوان »که قیمت آن‌ها معمولاً کیلویی بیش از ۳۸ هزار تومان است در یخچال‌های خود دارند. بازار بی‌رمق است و مردم دنبال مرغ  با قیمت مصوب هستند. برخی شهروندان هم که متوجه می‌شوند مرغ در بازار نیست حتی اگر نیاز هم نداشته باشند به خیل جویندگان مرغ می‌پیوندند. باز هم یک فروشگاه در بازار استقلال که صف مرغ جلوی آن تشکیل‌شده است.«فروشگاه…» که یخچال‌هایش پر از مرغ ۲۴۹۰۰ تومانی است. برخی فروشندگان هم که تعداد کمی مرغ در یخچال‌های خود دارند می‌گویند به هر نفر تنها یک مرغ  با قیمت ۲۴۹۰۰ تومان می‌فروشند.این کمبود و التهاب مختص بازارهای اصلی پروتئین مشهد نیست به بعضی فروشگاه‌های سطح شهر مانند منطقه ابوطالب، قاضی طباطبایی و قاسم‌آباد هم سر می زنیم اما خبری از مرغ نیست. سؤال این جاست دلیل نبود یا کمبود عرضه مرغ در بازار مشهد چیست؟

کمبود تولید نداریم، دلال ها مقصرند
این ابهام وقتی قوی‌تر می‌شود که «رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران گوشتی استان» مدعی می‌شود که کمبود مرغی در استان وجود ندارد. «احمد بروغنی» در گفت وگو با خراسان رضوی اظهار می کند: میزان جوجه ریزی این ماه استان تا امروز(۲۶ تیر) حدود ۷.۵ میلیون قطعه بوده که تا آخر ماه به ۸.۵ میلیون هم خواهد رسید. هرچند طی این مدت میزان تلفات مرغ در مرغداری‌ها به دلیل قطعی برق و گرما بالا بوده اما هیچ‌کدام به‌اندازه‌ای نبوده است که منجر به کاهش عرضه مرغ شود.وی دلیل این التهاب و کمبود مرغ را به دلالان و افزایش تقاضا ربط می‌دهد و می‌گوید: بعد از این که خبر کمبود مرغ در تهران منتشر شد باعث ایجاد نگرانی در مردم شده و حتی در شهر سبزوار  که پیش از این هیچ مشکلی در این باره  وجود نداشت هم شاهد شلوغ شدن فروشگاه‌ها برای خرید مرغ هستیم و این التهاب تنها در شهر مشهد نیست.رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران گوشتی استان تصریح می کند: متأسفانه در چنین شرایطی بازار در اختیار دلالان قرار می‌گیرد که از التهاب به وجود آمده سوءاستفاده کنند. ما نمی‌گوییم که قیمت تمام‌شده مرغ برای مرغدار به‌صرفه است اما وضعیت «بد» نیست هرچند هزینه‌های زیادی به مرغداران تحمیل‌شده است و توزیع نهاده‌ها با تأخیر زیاد در اختیار مرغداران قرار می‌گیرد و جوجه ریزی‌ها با ریسک بالا انجام می‌شود اما نمی‌توان گفت که به دلیل کمبود نهاده یا جوجه ریزی کم، بازار با کمبود  مواجه شده است.وی می‌افزاید: این التهاب و فضای به وجود آمده مانند گرما، قطعی برق و امثال آن باعث شده است مرغداران مرغ را زودتر از موعد به بازار عرضه کنند ولی مقصر التهاب بازار«دلالان» هستند. این که مرغ در بازار مشهد کم است برای ما عجیب است زیرا به ‌طور مثال شب گذشته (جمعه‌شب) حدود ۱۰۰ تن گوشت مرغ گرم از سبزوار به مشهد بارگیری شده ، مگر نیاز بازار مشهد چه میزان است که با کمبود مواجه شده است؟ ۱۰۰ تن مرغ  تنها از سبزوار به مشهد آمده است علاوه بر این از دیگر شهرستان‌ها و مرغداری‌ها هم مرغ به مشهد  بارگیری می شود، این کمبود مرغ جز این که دست دلالان است و این که مرغ به خارج استان می‌رود دلیل دیگری می‌تواند داشته باشد؟

۹ میلیون؛ رکورد جوجه ریزی ۱۰ساله
یعقوب زاده، مدیر امور طیور استان نیز در گفت وگو با خراسان رضوی اظهار می کند: میزان تولید و جوجه ریزی مرغ در استان، در ۱۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده و ماه گذشته بیش از ۹ میلیون قطعه جوجه ریزی انجام‌ شده است و ماه جاری هم پیش‌بینی می‌شود تا  ۹ میلیون قطعه برسد بنابراین به‌هیچ‌عنوان کمبود تولید مرغ در استان نداریم.

کشتار ۱۰۰ تن مازاد بر نیاز در پنج شنبه
وی اشاره‌ای به آمار عرضه مرغ در بازار استان طی هفته گذشته می‌کند و می‌گوید: میزان گوشت گرم عرضه ‌شده در روزهای شنبه ۵۵۹ تن، یک شنبه ۵۰۰ تن، دوشنبه ۵۳۱ تن، سه‌شنبه ۴۹۷ تن، چهارشنبه ۵۵۸ تن و پنج شنبه ۶۰۰ تن مرغ از کشتارگاه‌های استان برای تأمین بازار استان بارگیری شده است. این در حالی است که نیاز بازار استان در شلوغ‌ترین حالت به ۵۰۰ تن هم نمی‌رسد. این یعنی تنها در روز پنج شنبه بیش از ۱۰۰ تن مازاد بر نیاز استان مرغ کشتار شده است.مدیر امور طیور جهاد کشاورزی استان می‌گوید: کل نیاز روز مشهد ۳۰۰ تن مرغ در شلوغ‌ترین حالت ممکن است. درحالی‌که  شب جمعه( ۲۵ تیر) مجوز کشتار ۲۶۰ هزار قطعه مرغ در کشتارگاه‌های استان صادرشده و این تعداد معادل ۴۶۰ تن گوشت مرغ گرم است. این که این میزان کمتر از روزهای گذشته بوده به این دلیل است که روز پنج شنبه ۱۰۰ تن مازاد کشتار شده و روزهای شنبه معمولاً کشتار کمتر است اما این که چه میزان از این حجم کشتار مرغ بعد از کشتارگاه‌ها وارد بازار مشهد و استان می‌شود در حیطه مسئولیت جهاد کشاورزی نیست و شبکه توزیع بر عهده سازمان صمت استان است.

تلفات ۹۰۰ هزار قطعه ای در ماه گذشته
وی همچنین می افزاید: سرانه مصرف مرغ  نیز متأثر از قیمت گوشت قرمز است و از ۲۴ کیلو به ۳۴ کیلو رسیده است. یعنی در گذشته میزان نیاز بازار مشهد در نهایت ۲۰ تن در روز بوده که اکنون ۳۰۰ تن شده و ظرفیت تولید ما نیز از ۶.۵ میلیون قطعه جوجه ریزی به ۹ میلیون قطعه رسیده است اما ظرفیت استان در جوجه ریزی بیشتر از ۹ میلیون قطعه نیست. از سویی دیگر تلفات ناشی از قطعی برق و گرما در ماه گذشته حدود ۱۰ درصد کل میزان جوجه ریزی یعنی حدود ۹۰۰ هزار قطعه بوده است که این حجم تلفات کاهش ۶۶ تنی در هفته را منجر می‌شود. با این‌ حال کشتار انجام‌شده بیش از نیاز بازار است.مدیر امور طیور جهاد کشاورزی استان درباره وجود مرغ در برخی مغازه ها می گوید: این فروشگاه ها متعلق به مرغداری فریمان است و به صورت زنجیره  ای مرغ را به نرخ مصوب در استان توزیع می کند که البته ما پیشنهاد دادیم که مرغ استان توسط همین زنجیره ها توزیع شود ولی مقاومت هایی مقابل این پیشنهاد وجود دارد.

خروج گوشت مرغ با یخچال لبنیات!
یک مقام آگاه که خواست نامش فاش نشود درباره التهاب و کمبود مرغ در بازار مشهد و استان می‌گوید: بر اساس اطلاعاتی که در اختیار ما قرارگرفته به دلیل این که در برخی استان‌ها مانند گلستان قیمت مرغ زنده به کیلویی ۲۰ هزار تومان هم رسیده درحالی‌که در خراسان رضوی ۱۷ هزار تومان است شاهد خروج مرغ به‌صورت قاچاق از استان هستیم. این مقام آگاه می‌گوید: برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که بعضاً گوشت مرغ کشتار شده به‌وسیله خودروهای حمل لبنیات از استان خارج  می شود و یخچال‌های این خودروها بعد از تخلیه بار پر از گوشت مرغ  و از استان خارج می‌شود. یعنی قیمت بالای مرغ در دیگر استان‌ها باعث شده است هرکسی به هر طریقی اقدام به خارج کردن گوشت مرغ از استان و برای خود کاسبی کند.

برخورد می‌کنیم
«اخوان»، کارشناس مسئول نظارت بر بازار، سازمان صمت استان در گفت وگو با خراسان رضوی اظهار می کند: بعد از نوسانات اخیر قیمت مرغ در کشور گروه های نظارت ما در کشتارگاه‌های استان مستقر شده‌اند و با کسانی که بالاتر از قیمت مصوب یا بیش از میزان مصوب اقدام به قطعه‌بندی مرغ و آن را به بازار عرضه می‌کنند برخورد می‌کنیم. قطعاً با کسانی که خارج از شبکه اقدام به توزیع یا خارج کردن مرغ از استان می‌کنند برخورد می‌شود و طی دو روز گذشته پرونده هایی نیز برای متخلفان تشکیل شده است.وی می‌افزاید: این که مرغ بعد از کشتار در شبکه توزیع عرضه نمی‌شود یا شبکه توزیع به چه شکلی عمل کرده در درجه اول بر عهده معاونت بازرگانی سازمان است و اتاق اصناف و اتحادیه مربوط باید شبکه را به‌گونه‌ای تعریف کنند که مرغ بعد از کشتار به بازار مقصد و مصرف‌کننده در مشهد و دیگر شهرستان‌ها برسد اگر تخلفی گزارش شود یا در نظارت‌ها محرز شود قطعاً با آن برخورد خواهیم کرد اما توجه داشته باشید که قیمت مرغ در مشهد و استان خراسان رضوی پایین تر از دیگر استان هاست و همین موضوع باعث می شود برخی برای سودجویی اقدام به خارج کردن مرغ از استان کنند.

 آقای معاون بازرگانی کجایی؟ دقیقا کجایی
اگر گزارش‌های پیشین خراسان را دنبال کرده باشید حتماً از مطالبات و سؤالات گسترده مردم درباره وضعیت نان، لبنیات، تخم‌مرغ و مرغ  مطلع هستید. سوالاتی که بخشی از پاسخ آن به عملکرد سازمان صمت و به‌ویژه به معاونت بازرگانی مربوط می‌شود اما متأسفانه همان‌طور که در گزارش نان نتوانستیم با معاون  بازرگانی صمت گفت وگو کنیم، در این گزارش نیز غفوری مقدم، تماس های تلفنی خبرنگار خراسان را بدون پاسخ گذاشت. به نظر می‌رسد به‌خصوص در شرایطی که بازار ملتهب است، گفت وگوی صادقانه مسئولان با مردم به‌منظور شفاف‌سازی و اطلاع‌رسانی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش رفتارهای هیجانی و جولان دلالان داشته باشد.